De mooie Zaanse Heemtuin.

De Heemtuin in Zaandam ligt verscholen achter het Zaans Medisch Centrum in het Burgermeester In ‘t Veld Park. De tuin is onlangs helemaal opgeknapt en behoort nu zeker tot een van de mooiste Heemtuinen van Nederland. De tuin is oorspronkelijk aangelegd in 1955 en heeft een groot assortiment inheemse planten vanuit alle streken van Nederland. De meeste aandacht gaat natuurlijk naar inheemse planten die in de Zaanstreek en omgeving voorkomen.

Het terrein waar zich nu het Burgemeester In ’t Veldpark bevindt, werd destijds eerst omdijkt en opgespoten. Aan de noordoostzijde brak bij één van de laatste opspuitingen een dijkje. Veel baggerspecie verdween daar in de Gouwsloot. Er ontstond een deltavormig gebiedje alwaar een gedeelte van het oorspronkelijke veen weer aan de oppervlakte kwam. In dit “natuurlijke” hoekje is naderhand een wilde plantentuin  -de heemtuin-  aangelegd.
Het was voor mij niet zo moeilijk om de allereerste tuinman van de heemtuin op te sporen.
Als medewerker van Natuur en Milieu Educatie Zaanstreek (NME) weet ik dat die tuinman van toen nu bestuurslid is van de stichting NME. Een vraaggesprek met Cees Koolman.
Wiens idee was het om in het park, rondom die dijkdoorbraak, een wilde plantentuin aan te leggen?
Bij mijn weten was dat de heer Kloos, adjunct-directeur van Gemeentewerken Zaandam. Kloos was een echte natuurliefhebber. Met de paplepel ingegoten, denk ik, want zijn vader was een bekend botanicus naar wie nog een straat in de wijk Poelenburg is vernoemd. Kloos heeft destijds ook hulp geboden bij de inrichting van een natuurmuseum op de zolder van de oude Vissershopschool.
Het inrichtingsplan van de tuin liet hij over aan de heer Maarssen, hoofd van de gemeentelijke Plantsoenendienst.
Hoe was dat in die begintijd, als tuinman?
Ik werd aangesteld als hulp-tuinman. Dat zal wel met de centen te maken hebben gehad. Maar het was pionieren, natuurlijk. Ik moest werken volgens het plan van aanleg. Daar zag Maarssen streng op toe. Toen ik eens suggereerde dat de heideplantjes op een andere plek in de tuin vast beter zouden aanslaan werd dat idee zondermeer afgewezen. Vele dode en verpieterde heideplantjes later, werd hij wat soepeler. Ik kreeg in die begintijd soms volstrekt tegenstrijdige opdrachten en aanwijzingen van Kloos, Maarssen en de Vries. Chris de Vries was opzichter bij de Plantsoenendienst.
Bij het aanplanten van de   -toen nog-  jonge boompjes werd ik vooral geholpen door Jan danser en Henk Goris. Grote gedeelten van de tuin werden met één en dezelfde plantensoort beplant. Die planten werden dan in volle wasdom gemaaid en afgevoerd. Daarmee werd de veel te voedselrijke grond verarmd (en geschikt gemaakt voor planten die prijs stellen op arme grond). Het volop aanwezige riet hield zich niet aan het inrichtingsplan. Met de spade heb ik op allerlei plekken het riet uitgegraven.
Ik beschikte over een schuilhokje van 1,5 x 1 meter. Bij slecht weer kon ik daar mezelf en m’n kruiwagen netaan in kwijt.


Enhanced by Zemanta

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s