GO WILD! met een wilde bloemenweide

We hebben de laatste tijd allemaal wel eens de berichten gelezen over bijvoorbeeld de grote bijensterfte en de enorme wateroverlast bij hevige regenval maar zijn wij ons vaak niet bewust van de grote rol die wij hier zelf in spelen. Als tuinier, hovenier en tuin en landschap ontwerpers en architecten hebben wij een grote verantwoordelijkheid en kunnen wij een grote rol spelen in het verbeteren van leefomstandigheden voor dieren en om wateroverlast te beperken.

Natuurtuinen

Steeds meer mensen kiezen ervoor om hun tuin een meer natuurlijk uiterlijk te geven, de wilde tuin, de inclusieve tuin en de prairie-tuin zijn bekende begrippen geworden en zijn doordat er vaak met inheemse planten en botanische soorten wordt beplant een belangrijke stap voorwaarts om een grotere biodiversiteit en duurzaamheid te verkrijgen. Daarnaast kunnen groendaken, daktuinen, muurtuinen, bloemenweides en regentuinen een belangrijke rol spelen. Al dit soort tuinen helpen mee aan het vergroten van het dierenleven, het hergebruiken van materialen, het waterbeheer en het besparen van energie.

Mengsel-G1

Een natuurtuin zoals we dit soort tuinen noemen kan op veel verschillende manieren worden gemaakt. Naast de wijze van ontwerpen is de plantkeuze natuurlijk alles bepalend. In werkelijkheid is de natuurtuin een stuk nagebootste natuur, het is het samenstellen van bepaalde plantencombinaties om zo een natuurlijk mogelijke vegetatie te verkrijgen. Met andere woorden, in plaats van de traditionele wijze waarbij individuele planten geplaatst in groepen hun plek in de tuin krijgen maken we nu groepen van verschillende planten, die ecologisch goed bij elkaar passen, en herhalen we dit in een weldoordacht en ontworpen patroon. Zoals in het vorige deel van deze serie besproken hebben de grote ontwerpers hier alle hun eigen wijze van ontwerpen in, zij noemen dit soort modulaire beplantingen bijvoorbeeld een Grid of een matrix.

Dit keer behandelen we in deze serie van natuurtuinen de bloemenweide.

De Bloemenweide

Eigenschappen en inspiratie.

Een gezaaide bloemenweide zoals we die hier bespreken ziet er vaak uit als een willekeurige beplanting maar is dit niet. Als voorbeeld van een bloemenweide kunnen we noemen, als we dicht bij huis blijven, het bloemrijke grasland van de Nederlandse polder maar dan van voor de grootschalige landbouw die dit soort landschap zeldzaam heeft gemaakt maar ook bijvoorbeeld van de Amerikaanse prairie. Ook op braakliggende (industrie) terreinen zien we vaak een spontane vegetatie ontstaan die als voorbeeld kan dienen. We moeten echter bedenken dat ook in deze natuurlijke vegetaties de samenstelling niet willekeurig is omdat ook hier natuurwetten bepalen welke planten goed bij elkaar samengaan, en tevens is de grondsoort een belangrijke factor.

Mengsel-G4-IMG_0111

Al halverwege de jaren 70 van de vorige eeuw worden er zadenmengels ontwikkeld iets wat zich toen voornamelijk nog in Duitsland en het V.K. afspeelde. Deze mengsels waren in eerste instantie bedoeld voor openbaar groen, er zijn vele mengsels op de markt gekomen waardoor er voor elke leefomgeving wel een gepaste mix is gemaakt. Door het extensieve onderhoud van openbaar groen in de vorm van wilde bloemenweides is het voor gemeentes een zeer aantrekkelijke vorm, daarbij komt natuurlijk het feit dat dit openbaar groen beter is voor het dierenleven (biodiversiteit) en ook visueel een stuk aantrekkelijker is dan een saai stuk groen gras.

Zadenmixen op maat.

Ook bij ons in de tuin kunnen dit soort zadenmixen worden toegepast. Uiteraard kunt u ook zelf aan de gang gaan en experimenteren met verschillende zaden te mengen maar bedenk u dan wel dat u over een grondige plantenkennis dient te beschikken. En waarom zou u ook er zijn zoveel goed doordachte kant-en-klare mengels te koop waardoor het slagen van uw bloemenweide een veel grotere kans krijgt. Er zijn mengsels beschikbaar voor vrijwel alle omstandigheden die zijn samengesteld door tuinarchitecten, vegetatiespecialisten en eigenaren van kwekerijen.

Bij deze mixen is gelet op de grondsoort maar spelen ook aspecten als kleur, hoogte en lange bloeiperiode een rol. Ook is gelet op variatie in structuur van de planten omdat hierdoor een bepaalde dynamiek ontstaat. In Nederland is Kwekerij de Cruydt-Hoek al sinds de jaren 70 bezig met de ontwikkeling van deze zadenmixen onder de bezielende en deskundige leiding van Jojanneke Bijkerk en Jasper Helmantel. Jasper is samen met Carrie Preston (TOOP Tuinontwerp) ook verantwoordelijk voor het ontwerp van de inmiddels beroemde ‘Inclusieve Tuin’ in Appeltern welke op initiatief van Groei & Bloei en VARA’s Vroege Vogels tot stand is gekomen.

Keuze.

Een bloemenweide kan bestaan uit eenjarige akkerbloemen (o.a. klaprozen, korenbloemen, gele ganzenbloemen) waarbij in het zelfde jaar al een goed resultaat zichtbaar is. In dit geval moet de grond jaarlijks worden bewerkt en zal er moeten worden bijgezaaid. Akkerbloemen zijn voor vrijwel elk soort grond geschikt. Een andere keuze kan zijn het bloemrijk grasland waarbij vaste planten zoals kruidachtigen en siergrassen samen kunnen groeien. In het eerste jaar zal er nog niet veel kleur te zien zijn maar vanaf het tweede jaar is het volop genieten van o.a margriet, knoopkruid en duizendblad.

wildflower-meadow-786925

Aanleg en onderhoud.

Indien de bodem zeer voedselrijk is kan gekozen worden voor een kostbare, maar effectieve methode om de bodem reeds bij aanleg te verschralen. Dit kan door de vruchtbare teeltlaag af te voeren. Daarnaast kunnen de teeltlaag en de onderliggende schralere laag, indien aanwezig, omgewisseld worden, waarbij de teeltlaag naar beneden wordt gebracht en wordt afgedekt door de naar boven gehaalde schralere onderlaag. In sommige gevallen is ook het aanbrengen van een van buitenaf aangevoerde schrale grondsoort, bijvoorbeeld zand, op de bestaande bodem een mogelijkheid. Deze schrale laag kan enigszins door de onderliggende teeltlaag worden doorgewerkt. Hierbij spreken we wel van een laag van tenminste twintig tot dertig centimeter.(Cruydt-Hoeck)

Voor alle soorten mengsels geldt: alvorens we gaan zaaien dient het in te zaaien perceel goed te worden voorbereid. Bewerking als zijnde een akker is kortweg de eenvoudigste manier om het uit te leggen. Oftewel spitten of ploegen en daarna zaaiklaar maken met bijvoorbeeld een cultivator, met eventueel een kruimelrol. Indien het terrein erg verruigd is, dan eerst de onkruiden zoals Ridderzuring, Akkerdistel, Winde en Kweekgras zoveel mogelijk verwijderen.

Een akkerbloemenweide wordt op de zelfde wijze ingezaaid als een grasveld maar hoeft uiteraard niet zo netjes egaal te worden afgewerkt. Het beste resultaat krijgt je door de akkerbloemen in het vroege voorjaar (feb-maart) te zaaien. Er is in dit geval ongeveer 1 gram zaad nodig per m2. Als de kiemplanten enigszins ontwikkeld zijn is het aan te bevelen om storende onkruiden zoals Ridderzuring, Melde en Perzikkruid weg te wieden. Verder kunt u de akkerbloemen hun gang laten gaan.

Bij een bloemrijk grasland zullen de gezaaide zaden in het eerste jaar langzaam gaan ontkiemen. Door in het eerste jaar de vegetatie drie tot vijf keer te maaien voorkom je dat ongewenste planten zich gaan ontwikkelen en zorg je voor voldoende ruimte en licht voor de gewenste wilde bloemen. Vanaf het tweede jaar maaien in juli en nogmaals in september waarbij het maaisel wordt afgevoerd om de weide goed te laten verschralen. Een bloemrijk grasland zal elk jaar mooier en mooier worden.

Een mooie vegetatie is te maken door bloemrijk grasland met voor verwildering geschikte voorjaarsbloeiende bol- en knolgewassen (kijk hier voor een overzicht van dit soort bollen/knollen) te combineren. De vroege bloei van de bollen en knollen wordt gevolgd door een bloeiende kruidenvegetatie. Terwijl het loof van de bollen en knollen  afsterft staat de weide opnieuw in volle bloei. Het afsterven van het loof is van belang voor de bloei van de bollen en knollen in het volgende jaar.

Door in de bloemenweide paden wekelijks te maaien kan de bloemenweide optimaal beleefd worden.

Kijk ook eens op de site van Cruydt-Hoeck, deze site staat bomvol informatie over dit onderwerp.

meadow23

Advertisements

1 Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s